ನವದೆಹಲಿ:
ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು 2027ರ ಜನಗಣತಿಯ ಮೊದಲ ಹಂತದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಹಂತವು ಮನೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು (House Listing Operations – HLO) ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2026ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ 30 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಗಣತಿ (Self-Enumeration) ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಿಖರವಾಗಿ 15 ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಃ ನಮೂದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
2021ರ ಜನಗಣತಿ ಮುಂದೂಡಿಕೆಯ ಬಳಿಕದ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿ
COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ 2021ರ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ಈ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಜನಗಣತಿಯು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ:
ಮೊದಲ ಹಂತ – ಮನೆ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ
ಎರಡನೇ ಹಂತ – ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಎಣಿಕೆ (Population Enumeration), ಇದು ಫೆಬ್ರವರಿ 2027ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ
ಜನಗಣತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖ ದಿನಾಂಕ (Reference Date) ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 1, 2027ರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜನಗಣತಿ
2027ರ ಜನಗಣತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಮತ್ತು iOS ಎರಡರಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯದ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಜನಗಣತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Census Management & Monitoring System – CMMS) ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಡೇಟಾ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಕಟ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ಲಕ್ಷ (3 ಮಿಲಿಯನ್) ನೆಲದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
₹11,718 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದನೆ
ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ₹11,718 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಜನಗಣತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜಾತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜನಗಣತಿ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಸೇರಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಡೇಟಾ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಮಹತ್ವ
ಸರ್ಕಾರವು ಡೇಟಾ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಬಳಕೆದಾರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಜನಗಣತಿ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆ (Census as a Service – CaaS) ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಯಂತ್ರ-ಓದಬಲ್ಲ (Machine-Readable) ಡೇಟಾವನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಈ ಜನಗಣತಿ, ದೇಶದ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹಂಚಿಕೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ರೂಪುರೇಷೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
